توسعه شبکه های کامپیوتری

به معنای ساده، شبکه عبارت است از اتصال الکترونیکی دو یا چند رایانه. این بدین معنا است که رایانه ها می توانند با یکدیگر صحبت (ارتباط) و تبادل اطلاعات داشته باشند. معمولاً در چنین حالتی رایانه های موجود در شبکه با یکدیگر ارتباطی پرسرعت دارند. این ارتباط پرسرعت می تواند به واسطه اتصال کابلی یا به صورت بی سیم برقرار شود که اولی را شبکه کابلی، و دومی را شبکه بی سیم می نامند.

انواع شبکه های رایانه ای

تقسیم بندی کلی از شبکه های رایانه ای را می توان به صورت ذیل بیان نمود:

شبکه های محلی یا (Local Area Network) LAN که رایانه های درون یک خانه یا دفتر کار را به یکدیگر متصل می کنند. نوع بی سیم این شبکه ها WLAN یا Wireless LAN نام دارد.

شبکه شرکتی یا Corporate Network یا شبکه های خصوص مجازی یا VPN که اتصال بین دفاتر مختلف یک شرکت را برقرار می کند.

Internetwork یا شبکه گسترده یا (Wide Area Network) WAN که معمولاً به اتصال بین چندین شبکه دور از هم اطلاق می شود. بزرگترین Internetwork شبکه جهانی اینترنت می باشد.

شبکه ها بر پایه شاخص های دیگری چون چیدمان اجزاء نیز طبقه بندی می شوند که موضوع بحث این کتاب نمی باشد.

چه کسانی به شبکه نیازمندند؟

در صورتی که منزل یا محل کار شما مجهز به بیش از یک رایانه است، به احتمال قوی استفاده از شبکه رایانه ای می تواند مؤثر واقع شود. یک شبکه محلی یا LAN رایانه های شما را به منظور اشتراک فایل و تبادل انواع اطلاعات به یکدیگر متصل می کند. در حالی که یک رایانه به تنهایی می تواند مفید و کارا باشد، چندین رایانه متصل به هم، کارایی به مراتب بیشتر و بهتری خواهند داشت.

کاربردهای عمده شبکه های رایانه ای عبارتند از:

اشتراک فایل

آیا هیچ وقت نیاز به دسترسی به فایلی که در رایانه ای دیگر قرار داشته است پیدا کرده اید؟ شبکه امکان دسترسی به فایل ها و پیشگیری از دوباره کاری (ایجاد دو فایل یکسان) را برای افراد فراهم می آورد.

 

اشتراک چاپگر

اگر از رایانه استفاده می کنید، احتمالاً چاپگر نیز برخی اوقات به کار می آید، با شبکه، چندین رایانه می توانند از یک چاپگر بهره مند شوند. اگرچه ممکن است به یک چاپگر گران قیمت تر برای اداره بار کاری اضافی نیاز پیدا کنید، اما باز هم، استفاده از یک چاپگر شبکه به جای استفاده از یک چاپگر به ازای هر رایانه از لحاظ اقتصادی به صرفه تر خواهد بود.

 

شبکه بازی (GameNet)

با استفاده از شبکه های رایانه ای می توانید در منزل یا هر محل دیگر، از هیجان بازی های شبکه ای لذت ببرید. به خاطر دارم در سن 20 سالگی در یکی از شرکت هایی که کار می کردم، مسابقات فوتبال و ماشین سواری بر روی شبکه بعد از وقت اداری، انگیزه کاری را در ما صد چندان کرده بود. البته مدیرعامل شرکت نیز جوان بود و جزو طرفداران عمده بازی، و این حرکت انگیزشی را حمایت می کرد. در زمان اداری نیز، به دلیل ماهیت خلاقانه و هنری بودن کار، از فایل های موسیقی موجود بر روی رایانه های یکدیگر، برای گوش دادن به هنگام کار بهره می بردیم.

ارتباط و مشارکت

کار کردن افراد با یکدیگر بدون دانستن این که دیگری در حال چه کاری است، امری دشوار به نظر می رسد. شبکه کارمندان را قادر می سازد تا فایل های خود را به اشتراک گذاشته، کارهای یکدیگر را مشاهده کنند، و ایده ها و نقطه نظرات خود را به شیوه ای کاراتر با یکدیگر مبادله نمایند. در یک دفتر کار بزرگ، می توانید با استفاده از پست الکترونیک (ایمیل) و ابزار پیغام فوری یا (Instant Messaging) IM با دیگران ارتباط برقرار کرده و پیغام های مبادله شده را برای استفاده های بعدی، بایگانی کنید.

سازماندهی

نرم افزارهای متنوعی برای هماهنگی و سازماندهی ملاقات ها و جلسات، بدون نیاز به آگاهی مکرر از برنامه زمان بندی افراد وجود دارد. این نرم افزارهای معمولاً شامل ویژگی های کاربردی و مفید نظیر دفتر تماس مشترک (Address Book) و فهرست کارها (To-Do List) می باشد.

دسترسی از راه دور

داشتن شبکه می تواند در عین حفظ بهره وری، پویایی و تحرک بیشتری را به شما ببخشد. با فعال سازی دسترسی از راه دور (Remote Access) کاربران می توانند بدون نیاز به حضور در محل کار، به همان فایل ها، داده ها و پیغام ها در هر کجا که باشند دسترسی پیدا کرده و به اصطلاح دورکاری کنند. این دسترسی می تواند به دستگاه های تلفن همراه و دستگاه های دیجیتال شخصی (PDA) داده شود.

حفاظت از اطلاعات

تا این لحظه به این نکته پی برده باشید که باید به طور منظم اطلاعات رایانه تان نسخه پشتیبان یا Backup تهیه نمایید. یک شبکه شما را قادر می سازد تا اطلاعات شخصی و شرکتی خود را بر روی یک سرور خارج از محل سکونت یا کار خود، بر روی نوارهای پشتیبان گیری، لوح فشرده، یا سایر ابزار ذخیره سازی ذخیره نمایید.

البته فهرست ارائه شده همه کاربردهای شبکه را در بر نمی گیرد. قطعاً زمانی که شبکه خود را احداث کنید، کاربردهای دیگری برای آن و مختص کار خود خواهید یافت؛ و زمانی که به مزایای استفاده و بکارگیری شبکه های رایانه ای عادت کنید، دیگر هیچ وقت مقل قبل به رایانه خود نگاه نخواهید کرد.

زمانی که آماده شبکه بندی رایانه های خود شدید، یکی از تصمیمات اولیه ای که باید اتخاذ کنید، سرعت شبکه شما است. یکی دیگر از مواردی که فکر شما را مشغول خواهد کرد، انتخاب بین شبکه کابلی و بی سیم خواهد بود. در ادامه به این نکات خواهیم پرداخت.

شبکه چه مزایایی دارد؟

برخی از مزایای شبکه از این قرارند:

1- کاربر می تواند در هر رایانه متصل به شبکه وارد شده و به فایل های خود دسترسی داشته باشد.

2- با استفاده از شبکه، می توان رایانه ها را به صورت متمرکز مدیریت نمود.

3- سرعت نصب نرم افزارهای بر روی شبکه بسیار وسیع تر از نصب جداگانه آن ها روی تک تک سیستم ها است.

4- به اشتراک گذاشتن چاپگر، پلاتر، مودم و غیره در زمان و هزینه صرفه جویی می نماید.

5- مدیر شبکه می تواند با اختصاص شناسه و رمز عبور به تک تک کاربران، از ورود افراد غیرمجاز به شبکه جلوگیری به عمل آورد.

6- با استفاده از شبکه، نظارت بر عملکرد کابران بسیار آسان می باشد. به عنوان مثال، به راحتی می توان بر روی ان چه چاپ می کنند، سایت های مورد بازدید و زمان کارکرد کاربران، با استفاده از نرم افزارهای خاص نظارت و کنترل اعمال و امکان کار مشارکتی بین کاربران را میسر ساخت.

معایب یا نقاط ضعف شبکه چیست؟

از معایب شبکه می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- در صورت بروز مشکل در سرور (برای شبکه های با مدیریت مرکزی)، شبکه از کار می افتد.

2- مهارت های فنی مدیریت یک شبکه فراتر از مهارت های مورد نیاز برای اداره یک رایانه شخصی می باشد.

3- چاپ یک متن به واسطه چاپگر در اتاق دیگر می تواند ناامید کننده باشد، به خصوص زمانی که متوجه شوید که چاپگر موردنظر خالی از کاغذ بوده است.

4- ممکن است کاربران فضای ذخیره اطلاعات را بیش از حد اشغال کنند که این امر ممکن است مشکلاتی را برای شبکه ایجاد کند.

5- ممکن است کاربران، به عنوان مثال، به واسطه گوش دادن به موسیقی یا نمایش فیلم از روی شبکه، از پهنای باند بیش از حد استفاده کنند. در چنین حالتی ممکن است برای دیگر کاربران شبکه مشکلاتی از حیث کُندی دسترسی و کاهش سرعت شبکه به وجود آید.

 

خدمات فاداه و شبکه های کامپیوتری

استفاده از شبکه های کامپیوتری در سالهای اخیر رشدی فزاینده داشته و به موازات آن سازمان ها و موسسات متعددی اقدام به برپا سازی شبکه نموده اند. هر شبکه کامپیوتری می بایست با توجه به شرایط و سیاست های هر سازمان، طراحی و در ادامه پیاده سازی گردد. شبکه های کامپیوتری زیرساخت لازم برای استفاده از منابع فیزیکی و منطقی را در یک سازمان فراهم می نمایند. بدیهی است در صورتی که زیرساخت فوق به درستی طراحی نشوند، در زمان استفاده از شبکه با مشکلات متفاوتی برخورد نموده و می بایست هزینه های زیادی به منظور نگهداری و تطبیق آن با خواسته های مورد نیاز، صرف گردد. یکی از علل اصلی در بروز این چنین مشکلاتی، به طراحی شبکه پس از پیاده سازی آن برمی گردد.

برپا سازی هر شبکه کامپیوتری تابع مجموعه سیاست هائی است که با استناد به آنان در ابتدا طراحی منطقی شبکه و در ادامه طراحی فیزیکی، انجام خواهد شد. پس از اتمام مراحل طراحی، امکان پیاده سازی شبکه با توجه به استراتژی تدوین شده، فراهم می گردد.
در زمان طراحی یک شبکه، سوالات متعددی مطرح می گردد:

  • برای طراحی یک شبکه از کجا می بایست شروع کرد؟
  • چه پارامتر هائی را می بایست در نظر گرفت؟
  • هدف از برپا سازی یک شبکه چیست؟
  • انتطار کاربران از یک شبکه چیست؟
  • آیا شبکه موجود ارتقاء می یابد و یا یک شبکه از ابتدا طراحی می گردد؟
  • چه سرویس ها و خدماتی بر روی شبکه ارائه خواهد شد؟
  • و …

سوالات فوق، صرفا” نمونه هائی در این زمینه بوده که می بایست پاسخ آنها متناسب با واقعیت های موجود در هر سازمان، مشخص گردد.
پیش از طراحی فیزیکی شبکه، می بایست در ابتدا و بر اساس یک فرآیند مشخص، خواسته ها شناسائی و آنالیز گردند. چرا قصد ایجاد شبکه را داریم و این شبکه می بایست چه سرویس ها و خدماتی را ارائه نماید ؟ به چه منابعی نیار می باشد ؟ برای تامین سرویس ها و خدمات مورد نظر اکثریت کاربران، چه اقداماتی می بایست انجام داد ؟ در ادامه می بایست به مواردی همچون پروتکل مورد نظر برای استفاده در شبکه،  سرعت شبکه و از همه مهم تر، مسائل امنیتی شبکه پرداخته شود. هر یک از مسائل فوق، تاثیر خاص خود را در طراحی منطقی یک شبکه به دنبال خواهند داشت. یکی دیگر از پارامترهائی که معمولا” از طرف مدیریت سازمان دنبال و به آن اهمیت داده می شود، هزینه نهائی برپا سازی شبکه است. بنابراین لازم است در زمان طراحی منطقی شبکه به بودجه در نظر گرفته شده نیز توجه نمود.

– اهم فعالیتهای واحد مهندسی شبکه  فاداه به شرح زیر است :

خدمات مشاوره شبکه :

• مشاوره در طراحی و پیاده سازی شبکه های LAN , WAN , Wireless
• مشاوره در تهیه سند راهبری فناوری اطلاعات و ارتباطلات ( IT and ICT Master Plan )
• مشاوره در طراحی استراتژی پشتیبان گیری و برگرداندن اطلاعات
• مشاوره در نصب و راه ندازی آنتی ویروس های تحت شبکه
• مشاوره در باز سازی شبکه های LAN , WAN , Wireless
• مشاوره در خرید تجهیزات تخصصی شبکه

خدمات نگهداری و پشتیبانی شبکه :

• مشاوره در انتخاب و خرید تجهیزات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری
• نگهداری سخت‌افزارها و تجهیزات شبکه
• کنترل دائمی سخت افزارها و نرم افزار ها برای کاهش بروز مشکلات و کوتاه کردن زمان حل مشکل.
• توسعه و راه اندازی تجهیزات شبکه
• به روز رسانی شبکه از نظر سخت افزاری و نرم افزاری .
• بررسی وضعیت و توسعه شبکه از نقطه نظر ارتباط با اینترنت.
• ارائه خدمات مشاوره ای.
• تهیه مشخصات کامل سیستم ها ، سوئیچ ها ، روترها و ارائه شناسنامه تجهیزات
• ارائه خدمات نگهداری و پشتیبانی از سرویس های نصب و راه اندازی شده
• ارائه خدمات برنامه زمان بندی و تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات و تعیین زمان بر گرداندن نسخه پشتیبان
• کنترل ترافیک شبکه با استفاده از نرم افزارهای تخصصی کنترل ترافیک
• کنترل و Monitoring سرویس های نصب شده بروی سرور و تهیه گزارش روزانه از صحت عملکرد سیستم
• ارائه خدمات کابل کشی و داکت کشی و ایجاد نود های جدید در شبکه
• کنترل داکت ها – کابل ها و مسیرهای شبکه و رفع عیوب آن
• ارائه سرویس دوره ای جهت تجهیزات اکتیو و پسیو
• تهیه نقشه کابل کشی شبکه
• Update کردن ویندوز تمام Client ها و سرورها با استفاده از سرویس WSUS

خدمات نصب و راه اندازی شبکه :

• طراحی و پیاده سازی شبکه های LAN,WAN
• طراحی پلان های مدیریت متمرکز شبکه تحت پلاتفرم های مایکروسافت و لینوکس
• نصب و پیکربندی انواع تجهیزات Active و Passive شبکه
• نصب و راه اندازی Update server جهت به روز رسانی سیستم عامل رایانه ها
• طراحی و پیاده سازی امنــیـت شـــبکه
• نصب و راه اندازی شبکه های وایرلس
• نصب ، راه اندازی ونگهداری و راهبری آنتی ویروس تحت شبکه
• نصب و راه اندازی Mail Server
• نصب و راه اندازی FTP and Web Server
• نصب و راه اندازی VPN Server
• نصب و راه اندازی و Config تمام روتر و سوئیچ های سیسکو و میکروتیک

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *